Afgelopen maandag werd vogelgriep vastgesteld op een biologische kippenboerderij in Putten, Gelderland. Dit was de eerste uitbraak in Nederland na bijna een jaar. Op het bedrijf, dat 23.000 kippen huisvestte, moesten alle dieren worden afgemaakt om verdere verspreiding van het virus te voorkomen. Aanvankelijk werd een lokale ophokplicht ingesteld binnen een straal van 10 kilometer rondom het getroffen bedrijf, maar landelijk bleef de situatie nog zonder aanvullende maatregelen.
De situatie veranderde toen dinsdag ook in het Duitse Kleef, vlak over de grens bij Nijmegen, een nieuwe besmetting werd vastgesteld. Het betrof een kalkoenenmesterij met bijna 16.000 dieren, die inmiddels allemaal zijn geruimd. De Duitse autoriteiten hebben een ‘sperzone’ ingesteld binnen een straal van 10 kilometer rondom het bedrijf. Hier gelden strikte maatregelen, zoals een verbod op het verplaatsen van dieren en goederen in en uit het gebied. Dit is bedoeld om verdere verspreiding naar andere bedrijven of wilde dieren te voorkomen.
Landelijke maatregelen in Nederland
De combinatie van de uitbraken in Nederland en Duitsland en meldingen van vogelgriep in andere EU-lidstaten heeft de Nederlandse autoriteiten ertoe gebracht het risico op nieuwe besmettingen als significant te beoordelen. Op basis hiervan heeft minister van Landbouw Femke Wiersma een landelijke ophok- en afschermplicht ingesteld.
De maatregel geldt voor commercieel gehouden pluimvee, zoals kippen, kalkoenen en eenden. Uitzonderingen worden gemaakt voor fazanten en loopvogels zoals struisvogels, waarvoor een afschermplicht geldt. Voor hobbymatig gehouden pluimvee, zoals kippen bij particulieren, geldt eveneens de afschermplicht. Dit betekent dat de dieren beschermd moeten worden tegen contact met wilde vogels, die het virus mogelijk verspreiden.
Historische context
In december 2023 was de laatste uitbraak van vogelgriep in Nederland. Toen gold er een ophokplicht tot het voorjaar. Op 24 april werd in de laatste regio's (de Limburgse Peel en de Gelderse Vallei) de ophokplicht opgeheven. In Duitsland was de laatste uitbraak in juli van dit jaar in Bad Bentheim. Het ging toen om een zeer besmettelijke variant die voor het laatst in 2003 voorkwam zo dicht op Nederland. Rondom Losser werd een beperkingszone ingericht; transport van kippen en eieren was in dat gebied verboden.
