Zwaarbeladen vrachtwagens rijden af en aan, heftrucks tillen aluminium balken uit pallets en op de Rijnpromenade staan rijen hulpverleners klaar. In Emmerich leek het afgelopen weekend even alsof het water al tegen de voordeur stond. In werkelijkheid ging het om een grootschalige hoogwateroefening, maar wel één die weinig aan de verbeelding overliet.
In drie dagen tijd werd een mobiele waterkering opgebouwd die in een echte noodsituatie binnen 24 uur moet staan. “Alles moet hand in hand gaan,” aldus THW’er Frank te Kempel. Voor het eerst sinds 2014 werd weer op deze schaal geoefend.
Bijna tweehonderd hulpverleners van het Technisches Hilfswerk (THW) werkten samen met het dijkverband (Duits waterschap) aan immense watersnoodoperatie. In totaal werd 850 meter aan mobiele bescherming opgebouwd: goed voor duizenden dambalken, honderden steunpalen en kilometers afdichting.
Het is een strijd tegen de tijd en een kolkende rivier dat over de kade hard tegen de dam spoelt; “tegen een onzichtbaar scenario,” aldus te Kempel en het Dijkverband Bislich- Landesgrenze. Want hoewel het hoge water dit weekend uitbleef, werd een extreem scenario nagebootst: een Rijnpeil van tien meter, een situatie die statistisch eens in de vijftig jaar voorkomt.
Elke handeling telt, benadrukt het dijkverband. “Want er is bij nood geen ruimte meer voor fouten maken.”
Bescherming over de grens
De oefening draait niet alleen om Emmerich zelf. De stad vormt een cruciale schakel in Dijkring 48, een rivierpolder die doorloopt tot in Nederland. Samen beschermen Duitse en Nederlandse waterbeheerders hier zo’n 240.000 mensen en miljarden aan economische waarde.
De kering langs de Rijn bij de stad Emmerich is ongeveer 3,5 kilometer lang, waarvan 1100 meter verplaatsbaar en is daarbij een bijzonder systeem.
“Maar in geval van nood betekent dat veel werk dat zowel technisch als in de samenwerking met andere waterbeheerders en gemeenten in Noordrijn-Westfalen en Nederland de nodige afstemming en samenwerking vraagt,” zegt Holger Friedrich van het dijkverband.
‘Hoogwater-dementie’
Volgens Friedrich kampt de regio met wat hij ‘hoogwater-dementie’ noemt: een generatie die nooit echt hoogwater heeft meegemaakt. De laatste grote overstromingen dateren van 1993 en 1995.
Tegelijk zijn de risico’s niet verdwenen zeker nu door klimaatverandering steeds vaker weersextremen ontstaan. Duitsland herinnert zich nog de ramp in het Ahrdal in 2021 waar een heel dorp werd weggevaagd door woest rivierwater. En ook langs de Rijn en Waal blijft hoogwater een reële dreiging. Bij stijgende waterstanden hogerop langs de Rijn, bijvoorbeeld bij Düsseldorf en Rees, moet Emmerich snel kunnen reageren.
In de oefening begon dat al bij een gesimuleerd peil van 8,50 meter. Vanaf dat moment werden dijkpoorten gesloten, wegen afgesloten en het THW volledig gemobiliseerd.
Stad als werkterrein
De impact op de stad is groot bij een oefening van dergelijke omvang. Parkeerplaatsen veranderen in opslaglocaties, straten worden logistieke routes en delen van de binnenstad gaan dan dicht.
Alles staat in het teken van doorstroming: zware voertuigen moeten ongehinderd hun bestemming bereiken, terwijl hulpdiensten en logistieke teams elkaar niet in de weg mogen zitten.
Oefenen voor het echte moment
Zondag kwamen ook bestuurders van internationale delegaties en de Nederlandse waterschapen uitgenodigd om te zien hoe de bescherming in de praktijk werkt. De samenwerking over de grens is essentieel: want als Emmerich het ‘niet dicht houdt’, heeft dat gevolgen voor de Achterhoek en Liemers.
Opvallend: een evacuatie van inwoners werd niet geoefend. Die blijft onderdeel van een ander draaiboek.
