Foto: archief 112Achterhoek-nieuws.nl
Nederlanders zijn opvallend vaak betrokken bij zware ongevallen op Duitse snelwegen in de grensregio. Dat voedt een hardnekkig cliché, maar cijfers laten een ander beeld zien: niet nationaliteit, maar verschillen in verkeerssystemen lijken de belangrijkste oorzaak.
Houdt de oude Duitse kroegwijsheid dat Nederlanders niet kunnen autorijden hardnekkig stand in de grensregio? Of rijdt de Duitser in zijn bolide asocialer? Een analyse schetst echter een genuanceerder beeld. Het probleem ligt volgens deze cijfers minder bij de nationaliteit dan bij de verschillende verkeerssystemen van beide landen.
Opvallend zijn vooral de cijfers op de grote verkeersroutes tussen Duitsland en Nederland. Op de A3 tussen Arnhem en Oberhausen waren in 2025 bij 83,3 procent van de zware ongevallen met letsel Nederlandse verkeersdeelnemers betrokken. Ook op de A57 richting Düsseldorf ligt dit aandeel met 50 procent duidelijk boven het gemiddelde. Dat deze trend zich al in voorgaande jaren aftekende, wijst op een structureel probleem, geen statistische uitschieter.
Heel anders is de situatie buiten de snelwegen. In Kreis Borken, midden in het grensgebied, ligt het aandeel Nederlandse betrokkenen bij ongevallen binnen de bebouwde kom en op provinciale en rijkswegen slechts op 1,79 procent. Dit spreekt algemene vooroordelen tegen en wijst op een doorslaggevende factor: de context waarin gereden wordt.
Snelheidslimiet
De oorzaken zijn veelzijdig. Een belangrijk verschil zit in het snelheidsregime. Terwijl in Nederland duidelijke snelheidslimieten gelden, ontbreken die op veel Duitse snelwegtrajecten. Voor bestuurders die gewend zijn aan snelheden van 100 of 120 km/u, kan de dynamiek op Duitse snelwegen lastig in te schatten zijn. Vooral bij het wisselen van rijstroken ontstaan daardoor risicovolle situaties, blijkt uit onderzoek van de Duitse politie.
Race-toerisme
Daarnaast speelt een tegenovergesteld effect, wat verkeersdeskundigen omschrijven als ‘race-toerisme’. Duitse snelwegen oefenen op sommige Nederlandse automobilisten een bijzondere aantrekkingskracht uit, als plek waar auto’s zonder snelheidslimiet kunnen worden uitgeprobeerd. Deze combinatie van onwennige voorzichtigheid en doelbewuste risicobereidheid vergroot de kans op ongevallen, stelt de politie.
Verlichting
Ook infrastructurele verschillen spelen een rol. Nederlandse snelwegen zijn vaak beter verlicht, wat zorgt voor beter zicht in het donker. In Duitsland zijn veel trajecten daarentegen een stuk minder verlicht. Daarnaast zijn er specifieke knelpunten in het grensgebied, zoals files door grenscontroles, met name op de A3 bij Emmerich. Dergelijke factoren verslechteren de verkeerssituatie, zonder dat deze in de Duitse statistieken worden meegenomen, verklaren verkeersdeskundigen van de politie in de politieregio Düsseldorf en Kreis Borken.
Nederlandse vooroordelen
Interessant is ook de blik in de andere richting: ook in Nederland bestaan vooroordelen over Duitse automobilisten. Dezelfde verkeersexperts van de Duitse politie zien dit echter minder als een cultureel probleem en meer als een verschil in verwachtingen: waar in Duitsland sterk wordt ingezet op het naleven van regels, is in Nederland onderlinge hoffelijkheid sterker verankerd in het verkeerssysteem.
‘Onderbuikgevoel’
Veilig Verkeer Nederland kan dat inzicht noch bevestigen, noch onderbouwen. ‘Je verkeert met elkaar in het verkeer’, is hun blik op het veilig verkeer. Het gaat over het samenspel van voorrang geven of nemen. De Nederlandse politie in de grensstreek spreekt desgevraagd over ‘onderbuikgevoel’ en vooroordelen tussen Nederlandse en Duitse rijstijlen.
Aanpassingsproblemen
De analyse suggereert dat de waargenomen verschillen vooral te maken hebben met aanpassingsproblemen. Wie is opgegroeid binnen een bepaald verkeerssysteem, reageert in een andere omgeving niet automatisch juist. In het grensgebied komen deze systemen dagelijks samen, met meetbare gevolgen. De politieopleiding in Apeldoorn heeft een dergelijk onderzoek nog nooit gedaan en noemt die conclusie juist stigmatiserend.
Voor de regio ligt hier een duidelijke opgave: voorlichting, betere verkeersgeleiding en mogelijk gerichte informatie voor buitenlandse bestuurders kunnen helpen de risico’s te verkleinen. Eén ding maken de cijfers duidelijk: het probleem zit minder achter het stuur dan in het systeem.
Deze tekst is tot stand gekomen in samenwerking met Made in Bocholt.
