Het is burgemeester Annette Bronsvoort van Oost Gelre, bestuurlijk trekker van de gezamenlijke aanpak, die het glashelder verwoordt: “We hebben hier echt met ondermijning te maken. Niet op de schaal van de Randstad, maar wel degelijk serieus. En we willen een volgende stap zetten, maar daarvoor zijn extra middelen nodig.”
De afgelopen vijf jaar werkten de acht Achterhoekse gemeenten samen aan het terugdringen van ondermijnende criminaliteit. Maar volgens onderzoeker Edward van der Torre is het nu tijd voor actie. “De basis ligt er, maar het werk komt nu pas echt op gang. Met gemiddeld twee veiligheidsambtenaren per gemeente trek je dat niet. Zeker niet als je ook nog vakantieparken, bedrijventerreinen en vergunningaanvragen in de gaten moet houden.”
En dan gaat het nog niet eens over de politiecapaciteit. “Als in 2012 de nieuwe verdeelsleutel was ingevoerd, had Oost-Nederland duizend agenten extra gekregen. Dat is nooit gebeurd, vanwege de reorganisatie van de nationale politie. En dat voelen we hier nog steeds”, aldus Van der Torre.
‘Geen open deuren’
Het rapport, waarin onder meer drugslabs in Bronckhorst en een illegale tabaksfabriek in Aalten worden genoemd, biedt volgens Bronsvoort meer dan een bevestiging van vermoedens. “Het is onderbouwd. Je kunt wel zeggen: we doen af en toe een controle en dan komen we dingen tegen. Maar nu is er een wetenschappelijk fundament. En dat helpt ons ook richting Den Haag. Om te zeggen: dit speelt ook bij ons.”
Dat ondermijning in de Achterhoek in rustiger vaarwater lijkt te zitten, maakt het volgens de burgemeester juist lastiger. “Andere regio’s krijgen rijksmiddelen. Wij niet. Terwijl dit rapport laat zien: wij hebben ook echt een probleem.”
‘Dan moet het zwembad maar dicht’
En dus komt het rapport met aanbevelingen. Meer mensen, meer controle, meer lokaal zicht. Maar of dat haalbaar is? Bronsvoort twijfelt: “We omarmen het rapport, maar elke gemeente moet nu zelf kijken of er ruimte in de begroting is. Als die er niet is, moeten we echt naar het Rijk.”
Van der Torre is daar duidelijk over: “Op een gegeven moment moet je de politieke keuze maken. Blijf je investeren in voorzieningen zoals het zwembad, of zet je in op veiligheid en integriteit? Ik zeg: stel die twee extra boa’s aan. Juist hier, in dit ogenschijnlijk rustige gebied.”
Voor nu is het rapport gepresenteerd aan de gemeentelijke bestuurders. De verwachting is dat het de komende maanden op de agenda’s van alle gemeenteraden verschijnt. Bronsvoort: “Iedereen moet wakker worden geschud. We hebben vijf jaar geleden samen de schouders eronder gezet. Nu is het tijd voor de volgende stap.”
