'Geen vervolgonderzoek bestuur Montferland'

“Wij zien geen aanleiding om in Montferland vervolgonderzoek te doen naar politiek-bestuurlijke problemen, omdat die, als ze er al zijn, niet van een bijzonder dramatisch gehalte zijn”, schrijft het onderzoeksinstituut over de bevindingen van het onderzoek. Eerder dit jaar werd een motie van treurnis aangenomen tegen de burgemeester, terwijl de gemeenteraad van Montferland ook haar eigen functioneren bekritiseerde. Dat was reden voor een onafhankelijk onderzoek naar de bestuurscultuur in de gemeente, in opdracht van de commissaris van de Koning, waaronder het functioneren van De Baat. Daarbij zijn volgens de NSOB geen ‘opvallende integriteitskwesties’ of zaken gevonden die tot een bestuurscrisis zouden kunnen leiden.

Wel ziet het onderzoeksinstituut dat tijdens raadvergaderingen sprake is van polarisatie en dat er daardoor behoefte is aan strak voorzitterschap van De Baat: “Maar juist dat wordt niet zijn sterkste kant bevonden.” De NSOB denkt dat de klankbordgesprekken en coachingstrajecten die de burgemeester volgt om dit te verbeteren leiden tot gezagsverlies. “Iedereen wijst naar de burgemeester”, aldus het onderzoeksinstituut. “Hij is het enige neutrale (niet politieke) bestuursorgaan en daarmee een gewilde en eenvoudige zondebok.”

Wat is goede politiek?
De NSOB legt de bal vooral bij de politiek zelf: “Wij zien in Montferland een politiek die zichzelf in zekere zin opnieuw moet uitvinden. Dat vraagt om het verdragen van spanningen, ongemak en irritaties. Door actief te zoeken naar de eigen begrenzing en een antwoord pogen te vinden op de vraag wat goede politiek is, zullen de politiek-bestuurlijke verhoudingen zich eerder en beter herstellen dan door enig extern onderzoek naar die verhoudingen.”

Geen consensus
De NSOB benoemt wel verschillende, mogelijke, oorzaken voor de verharding in Montferland. Zo wordt geschetst dat de komst van veel nieuwe raadsleden, een nieuwe griffier, nieuwe gemeentesecretaris en een nieuwe coalitie met nieuwe wethouders invloed kan hebben op de bestuurscultuur. Ook wordt het digitale vergaderen in coronatijd benoemd. “Er bestaat echter geen consensus over wat er dan aan de hand zou zijn”, schrijft het instituut. “Iedere gesprekspartner geeft eigen (voor)beelden en ervaringen.”

‘Hoort er nu eenmaal bij’
In het onderzoek wordt een beeld opgetekend van een zoekende politiek, waarbij grenzen moeten worden gevonden. “We benadrukken dat heel goed te begrijpen is dat dit zoekende proces – dat nu eenmaal tijd, veel tijd kost – de gemoederen op scherp zet”, aldus de NSOB. “Vanuit een politiek-bestuurlijk perspectief kunnen wij echter niet anders dan constateren dat ‘dit er nu eenmaal bij hoort'. Wij beseffen dat dit onbevredigend is voor wie hoopt op een – al dan niet geforceerde – oplossing door middel van nader onderzoek.”

Zwaar teleurgesteld
Freddy van Dijken, fractievoorzitter van D66, noemt de resultaten zwaar teleurstellend: “De conclusie, zoals ik hem lees, is dat er niet zoveel aan de hand is in Montferland. Daar sta ik niet achter.” Het raadslid legt zich niet neer bij de uitkomst. “Het resultaat van dit onderzoek voldoet niet aan de opdracht die wij als raad hebben meegegeven”, aldus de fractievoorzitter. Van Dijken vindt dat het onderzoeksbureau niet kritisch genoeg naar de positie van De Baat heeft gekeken: “Daar staat niets over in, alles wordt op de raad geschoven.”

De gemeenteraad spreekt donderdag over het onderzoek.

Foto: REGIO8